Op het internet vind je een massa aan informatie. Maar die is niet altijd even betrouwbaar. Zeker over handicap doen nog heel wat fabels de ronde. Maar hoe weet je of wat je leest wel degelijk juiste en betrouwbare informatie is? Welke sites kun je wel of niet vertrouwen? Want om het even wie kan om het even wat maken en verspreiden. Hoe herken je misleidende berichten? En wat kan je doen om ervoor te zorgen dat je een juist en betrouwbaar antwoord krijgt op je vragen?
 

 

De regel van drie voor betrouwbare informatie

 

1/ Stel de juiste vragen

Wanneer je een bericht leest, stel je je best altijd enkele vragen.
 

2/ Verzamel informatie van verschillende bronnen

Check je informatie met een tweede, met een derde bron.
 

3/ Vraag anderen of laat je begeleiden

Neem contact op met professionals, met expertisecentra, deskundigen, bibliotheken, documentatiediensten, informatiecentra, enz. Met mensen die de kennis en de vaardigheden hebben, de juiste opleiding hebben, kortom: met mensen die ‘het kunnen weten’.
 
Vijftact infocentra

Gebruik je gezond verstand. Lijkt een bericht je ongeloofwaardig, dan is het soms ook zo. Blijf kritisch nadenken bij het verzamelen van informatie.

 

 

 


/ Stel de juiste vragen


Wie is de auteur?
Staat er een auteur vermeld onder het artikel of bericht? Wie is deze auteur? Staat hij/zij bekend om zijn/haar wetenschappelijke artikelen? Is hij/zij geloofwaardig? Schrijft hij/zij voor betrouwbare sites of publicaties?
Tip: ‘google’ zijn/haar naam en zoek naar meer artikelen en informatie over deze auteur. Wat zeggen anderen over hem/haar?
 
Op welke bronnen baseert hij/zij zich?
Een betrouwbaar bericht of artikel is altijd gebaseerd op (een aantal) bronnen. Wordt in het artikel aangegeven wat de bron is? Wie heeft de auteur geïnterviewd? Op welk rapport of onderzoek is de informatie gebaseerd? Komt de informatie van een andere organisatie? Van welke?
In vele berichten wordt ook gelinkt naar andere berichten of andere websites als bronaanduiding. Kloppen of werken deze links?
Tip: controleer de bronnen. Controleer de links.
 
Krijg je een genuanceerd verhaal te lezen?
Een verhaal heeft altijd twee of meerdere kanten. Een bericht dat vanuit één bepaald standpunt wordt geschreven, zwart/wit wordt voorgesteld of slechts één bepaalde kant van het verhaal brengt, moet je zeker kritisch benaderen. Krijg je de twee kanten van het verhaal te lezen? Heb je woord en wederwoord bij een nieuwsfeit? Krijg je verschillende standpunten te lezen?
Tip: check of je een genuanceerd verhaal te lezen krijgt.
 
Wie heeft het artikel gepubliceerd?
Op welke site lees je het artikel? Via welk kanaal? Via de sociale media?
Tip: check altijd via welk kanaal het artikel wordt verspreid en hoe betrouwbaar dat kanaal is.
 
Wanneer is het artikel geschreven?
Is de informatie nog actueel? Vaak krijg je op het internet berichten of artikels te lezen die al een tijdje meegaan. Wetenschappelijk onderzoek staat echter niet stil. Zijn de inzichten in het bericht ook de laatste, nieuwe?
Tip: controleer de datum.
 
Is de titel neutraal?
Een titel van een bericht geeft niet altijd exact weer waarover het bericht handelt. Soms is een titel enkel bedoeld om je aandacht te trekken. In koppen worden bijvoorbeeld vaak citaten gebruikt tussen aanhalingstekens.
Tip: lees het hele bericht en niet alleen de titel.
 
Waarom schrijft de auteur het bericht?
Een auteur heeft altijd een bedoeling waarom hij of zij een bepaald bericht schrijft en publiceert. Ken je die bedoeling? Is het reclame? Een standpunt?
Tip: check wat de motivatie is van de auteur om het bericht te schrijven en te verspreiden.
 
Waarom krijg je dit te zien?
Soms ben je de enige die een bericht te zien krijgt. Websites die je bezoekt, laten cookies achter op je computer. Heel veel sociale media of websites gebruiken algoritmes die bepalen wat je al dan niet te zien krijgt, afhankelijk van je zoekgeschiedenis, je persoonlijke voorkeuren, de voorkeuren van je vrienden, enz.
Tip: wis regelmatig de zoekgeschiedenis van je browser. Verwijder de cookies.
 
Over welk type bericht gaat het?
Gaat het om een nieuwsbericht, een commentaarstuk, een column? Is het satire? Wordt er humor gebruikt?
Tip: controleer over welk type bericht het gaat.
 
Hoe wordt de informatie gepresenteerd?
Oogt de lay-out betrouwbaar? Staan er veel schrijf- of typfouten in het bericht? Zijn de foto’s bewerkt? Staan er vele uitroeptekens? Enz.
 Tip: check de beelden. Staan er copyrights bij? Of zijn het stockbeelden?

 

Vaak is het antwoord op enkel één van deze vragen niet voldoende om er zeker van te zijn dat je te maken hebt met een betrouwbaar bericht.

Om van een betrouwbaar bericht te mogen spreken, komen best meerdere van de bovenstaande voorwaarden samen voor.