Vijftact ijvert voor een inclusieve samenleving waar diversiteit tot zijn recht komt en waar iedereen, ook mensen met een handicap en kansengroepen, elke rol die zij willen, kunnen opnemen en daarin in dezelfde mate worden erkend en gewaardeerd.
We zien het als onze opdracht om met alle betrokken partijen samen te werken aan het opsporen en wegnemen van drempels die inclusie in de weg staan.
Labelen wil letterlijk zeggen: voorzien van een label, van een etiket met informatie. Figuurlijk betekent het iemand een etiket opplakken, iemand in een bepaalde hoedanigheid kenschetsen, kwalificeren, hem een bepaalde kwalificatie geven, hem indelen in een bepaalde categorie. Labelen is definiëren, benoemen, een naam geven. Met een label worden definiërende kenmerken in één woord gevat.
Een label of etiket maakt bijzonder maar betekent ook anders, niet ideaal. Een label vraagt om begrip, schept duidelijkheid, communiceert gemakkelijker, maakt zichtbaar, maakt contact met lotgenoten mogelijk en geeft toegang tot bepaalde diensten. Maar een label kan ook als excuus gebruikt worden, is altijd éénzijdig, haalt de aandacht weg van de werkelijke nood en leidt tot stigmatisering.
Vijftact wil een brede discussie over labelen of etiketteren en de invloed op het proces van in- en uitsluiting op gang brengen. Omdat mensen met een handicap niet de enigen zijn die met labeling te maken krijgen, wil Vijftact het debat opentrekken naar andere doelgroepen.
Om de betrokkenen zelf aan het woord te laten en de verschillende visies, inzichten en betrachtingen aan bod te laten komen, organiseerde Vijftact samen met Vormingplus Antwerpen, Gent-Eeklo, Limburg, Midden en Zuid West-Vlaanderen, Oost-Brabant én met de steun van de provinciebesturen eind april 2008 vijf provinciale dialoogavonden in Antwerpen, Gent, Hasselt, Leuven en Roeselare.
De doelstelling van die dialoogavonden was dubbel. Enerzijds wou Vijftact de deelnemers bewustmaken van de positieve en negatieve effecten van labeling: hoe label je zelf en hoe ervaar je labeling door anderen. Anderzijds wou Vijftact boodschappen oplijsten voor het bredere publiek.
Na een korte inleiding, waarin de interactiviteit van de avonden, de samenwerking met de Vormingplussen, de heterogeniteit van de stuurgroepen en de diversiteit in de labels benadrukt werd, namen de leadmoderatoren (Mieke Dumont van WTV, Hilde Druyts van Similes, Lisette Van Hellemont van de VOBO en Lisbet Lenaers van de Lessius Hogeschool en vrijwilligster bij Grip) het woord. Zij gidsten de deelnemers door de avonden.
In het begin van de avond konden de deelnemers in het “labelspel” op een verrassende en veilige manier ervaren, wat labeling is en konden ze zich meer bewust worden van het feit dat ook zij anderen labelen. De deelnemers werden in groepjes van 8 opgedeeld en elke deelnemer kreeg een willekeurige pet op het hoofd met een opdracht erop. De opdrachten waren: “behandel me als leider”, “bewonder me”, “respecteer mijn mening”, “bekritiseer me”, “betuttel me”, “leg me het zwijgen op” en “lach met me”. De groep kreeg de taak een buurtfeest te organiseren. Tijdens de organisatie van het buurtfeest moesten de deelnemers elkaar evenwel behandelen overeenkomstig de labels op de petten.
Vervolgens kwamen in een dvd een aantal wetenschappers aan het woord die het thema labeling of etikettering vanuit hun eigen invalshoek – de sociologie, antropologie, sociale psychologie, filosofie – en van overheidswege belichtten. De dvd werd afgewisseld met een aantal hilarische taferelen, waarin het fenomeen labeling aan de kaak werd gesteld. In het derde deel, “het geven en krijgen van een label”, zochten de deelnemers een antwoord op een aantal vragen zoals: wie labelt er en waarom, welk effect heeft labeling, hoe gaan we om met labeling en hoe kunnen de negatieve effecten van labeling worden verminderd. Iedereen vertrok vanuit een concrete, persoonlijke situatie.
Met enkele bedenkingen en impressies zetten de afsluiters (Ben Wuyts, Hedwig Van Roost, Lisbet Lenaers, Lisette Van Hellemont en Mieke Dumont) een punt achter 5 spraakmakende avonden.
Kon je niet aanwezig zijn op één van de dialoogavonden? En wil je op basis van je ervaringen met etiketteren toch nog je mening kwijt over wat je zou willen veranderd zien? Neem gerust contact op, info@vijftact.be.